Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image
Scroll to top

Top

No Comments

Αγγελική Τουμπανάκη: “Αν δε λειτουργήσουμε δοτικά και ομαδικά, νομίζω ότι θα καταλήξουμε δυστυχείς.”

Αγγελική Τουμπανάκη: “Αν δε λειτουργήσουμε δοτικά και ομαδικά, νομίζω ότι θα καταλήξουμε δυστυχείς.”

 

Η Αγγελική Τουμπανάκη είναι ένα ολόκληρο σύμπαν. Γεμάτο μουσική, αισθήματα, επιστήμη, σκέψη, αναζήτηση, ουσία, αυθεντικότητα κι αυθεντία. Θα μπορούσε να είναι ο ορισμός της ντομπροσύνης εκτός σκηνής και της σαγήνης επί σκηνής. Πάντως και στις δύο περιστάσεις σε συγκινεί και σε ξεκλειδώνει. Συναντηθήκαμε με αφορμή το πρώτο της «ηχογράφημα», όπως το χαρακτηρίζει η ίδια, μαζί με τους κορυφαίους μουσικούς της, που εισακούν στο όνομα «Buzz Bastardz», ταξιδεύοντάς μας στην τζαζ του κόσμου.


Πώς προέκυψαν οι Buzz Bastardz;
To «buzz story» στην ουσία του εμφανίζεται εννιά χρόνια πριν… To 2006 «σκηνοθετώ» μια μουσικοθεατρική παράσταση, ένα «Μουσικό Ριφιφί στις Γειτονιές του Κόσμου», των Βαλκανίων, της Ανατολίας και της Μεσογείου, έχοντας συνεργάτες τους εξαιρετικούς Βασίλη Κετετζόγλου στην κιθάρα, Γιάννη Παπαγιαννούλη στα κρουστά, Γιώτα Πεκλάρη στο flamenco χορό, τον ηθοποιό Paolo Cammisuli και τη videomaker Νίνα Φούφα. Το 2007 η μουσική παρέα μεγαλώνει και το project μεταμορφώνεται σε «Colpo Grosso»…
Η ενασχόλησή μου με την jazz μουσική (seminars, master classes) μου δημιούργησε την ανάγκη για αυτοσχεδιαστική έκφραση και έτσι το 2008 σχηματίζονται οι Jazz Bastards («πειραγμένα» hardbop και modal jazz standards). Αποτέλεσμα, ήμουν υπεύθυνη και vocal leader δύο επταμελών σχημάτων που αναπόφευκτα, το 2010 συμπτύσσονται σε Aggeliki Toubanaki & the Buzz Bastardz, παρουσιάζοντας υλικό από παραδοσιακές μουσικές με σύγχρονη αρμονία, δυναμικό interaction, jazz drive και crossover ήχους. Για μένα οι Buzz Bastardz είναι ένα παιδί που συνέχεια μεγαλώνει, μεταμορφώνεται με παιδεύει και με εκπαιδεύει. Είναι ένας δρόμος προσωπικής ωρίμανσης.

Πώς μαζεύτηκαν τόσοι σολίστες σε μια μπάντα;
Το project είναι απαιτητικό, λόγω της πολυμορφικότητάς του και της έντονης αυτοσχεδιαστικής διαδραστικότητας, οπότε χρειαζόταν δεξιοτέχνες και ευέλικτους μουσικούς στο να κινούνται με άνεση στα διάφορα μουσικά ιδιώματα, αλλά και προσωπικότητες με «ανοιχτά» μυαλά ώστε να υπάρξει αβίαστα δημιουργικό αποτέλεσμα. Οπότε προσκάλεσα τα συγκεκριμένα άτομα που πίστεψα ότι θα μπορούσαν να στηρίξουν ένα τέτοιο εγχείρημα. Γεγονός που έγινε αυτόματα, με πολλή όρεξη, χιούμορ και κέφι.

TM_Toubanaki9Πώς πλέκονται και δένουν οι τόσο διαφορετικές μουσικές καταβολές των Buzz Bastardz;
Έχουν όντως εντελώς διαφορετικές καταβολές! Από τη μουσική μέχρι και τη διατροφή τους (γέλια). Αρχικά το μέλημά μου ήταν να υπάρξει ελευθερία στη μοναδικότητα και τον ήχο του κάθε μέλους. Στη συνέχεια με υπομονή, άφησα από μόνο του το σχήμα να λειτουργήσει και να αποκτήσει μορφή και στίγμα. Αυτό ήταν και το προσωπικό στοίχημα, να δω ένα ουσιαστικό αποτέλεσμα από τη σύζευξη των συγκεκριμένων και μάλιστα πολύ έντονων μουσικών προσωπικοτήτων. Όταν έχεις σεβασμό στη διαφορετικότητα και όρεξη για γνώση, νομίζω ότι το διάφωνο μπορεί να γίνει απολύτως αρμονικό!

Πώς καταφέρνει να συντηρείται μία τόσο μεγάλη μπάντα στη σημερινή εποχή;
Άνετα…! (γέλια) Κοίτα, είναι δύσκολα διαχειρίσιμο. Σαν leader προσπαθώ οι εμφανίσεις μας να έχουν ένα αξιοπρεπές οικονομικό deal και ας μην είναι τόσο συχνές. Οι μουσικοί είναι καταξιωμένοι στην εγχώρια jazz και παραδοσιακή σκηνή και το project θεωρώ ότι είναι πρόταση, δεν είναι προϊόν του συρμού. Αυτό λοιπόν οφείλω να το προφυλάξω και να το τιμήσω. Προς το παρόν δε συντηρούμαστε επαρκώς από το συγκεκριμένο project,αλλά πιστεύω ότι έχει δυναμική και εύχομαι αυτό να γίνει σύντομα.

Άρα μεράκι…
Ναι, μεράκι από τους παίχτες. Έτσι, αισθάνομαι ότι οι συνεργάτες μου μού έχουν εμπιστοσύνη και καταθέτουν ψυχή και αγάπη.

Πώς εισπράττετε την αθηναϊκή μουσική σκηνή την εποχή της κρίσης;
Πολύ πιο δημιουργική και λιγότερο ενοχική στο να πειραματιστεί, πέρα από τα ασφαλή εμπορικά καλούπια και τη γραφικότητα της παραγωγής των σουξέ. Βεβαίως για να είμαι ακριβής, κινούμαι σε συγκεκριμένες μουσικές σκηνές, κυρίως στον χώρο της jazz, της παραδοσιακής και της experimental μουσικής. Σε αυτούς τους χώρους με σιγουριά λέω ότι υπάρχουν μουσικοί με ικανότητα και σεμνότητα, με σοβαρότητα και όχι σοβαροφάνεια, που παρουσιάζουν αξιοθαύμαστες μουσικές προτάσεις με βεληνεκές εξωτερικού. Επίσης, το ακροατήριο είναι πιο υποψιασμένο μουσικά, περισσότερο απαιτητικό και δεκτικό στο καινούριο… Έτσι θέλω να πιστεύω και να ελπίζω!

TM_Toubanaki2
Στο cd σας συνυπάρχουν ήχοι βαλκανικοί μέχρι λατινοαμερικάνικοι, ο ύμνος των Ρομά και παραδοσιακά ελληνικά μέχρι τζαζιές. Πόση δουλειά κρύβεται από πίσω;
Όσον αφορά τις γλώσσες, παρόλο που κάποιες τις γνωρίζω, έκανα μαθήματα για να τις καταγράψω με όσο πιο ακριβή και σωστό τρόπο μπορούσα. Κάθε γλώσσα με τα φωνήεντα, τα σύμφωνα και τους τονισμούς της μεταφέρει συναισθήματα και πολιτισμό.
Όσον αφορά το μπόλιασμα και τη μείξη των διαφορετικών μουσικών ιδιωμάτων στις συνθέσεις μας, χρειάστηκαν αρκετές συναυλίες και πρόβες για να καταλήξουν σε μια τελική μορφή. Όταν διασταυρώνεις ήχους και μουσικές παραδόσεις χρειάζεται βαθιά γνώση, αισθητική και μουσικότητα και όχι προχειρότητα. Αυτό προσπαθήσαμε να κάνουμε και πιστεύω ότι το καταφέραμε στο ηχογράφημά μας.

Τι σημαίνει για σας το πρώτο σας ηχογράφημα; Ήταν βασικός στόχος εξαρχής ή σας προέκυψε σταδιακά η ανάγκη;
Το πρώτο ηχογράφημα ήταν φυσικό επακόλουθο και ανάγκη όλων μας. Είχαμε ήδη δικές μας συνθέσεις και συγκεκριμένα επτά τραγούδια του Βασίλη Κετεντζόγλου, ένα ορχηστρικό του Παντελή Στόικου και μια σύνθεση με κρουστά και φωνές των Γιάννη Αγγελόπουλου και Κώστα Μερετάκη. Θεωρήσαμε ότι κάποια στιγμή έπρεπε να σταθούμε απέναντί τους σαν παρατηρητές και να τα ηχογραφήσουμε. Αυτό έβαλε και μια τάξη στη μουσική μας σκέψη.

Ανοίγουν πιο εύκολα οι πόρτες στα μαγαζιά με το cd;toubanaki_cdcover_digital1
Είναι ένας σημαντικός παράγοντας το προσωπικό ηχογράφημα, χωρίς βεβαίως να είναι καθοριστικός στο να ξεκινήσεις μία συνεργασία με έναν χώρο. Έχεις μια ταυτότητα και ένα σημείο αναφοράς που μπορεί να το χρησιμοποιήσει ο συναυλιακός χώρος ως λειτουργικό μέσο διαφήμισης και καλέσματος. Επίσης, έχεις και ένα επίσημο υλικό που μπορείς να το επικοινωνήσεις μέσα από τα μέσα μαζικής ακρόασης. Είναι αμφίδρομες αντιδράσεις.

Πώς καταφέρατε να συνδυάσετε την επιστήμη και την τέχνη;
Ανακάλυψα μια περίεργη ισορροπία και στους δύο τομείς και σαν κοινό τους τόπο βρήκα τον τρόπο προσέγγισης δουλειάς και μελέτης και στη διδακτορική μου διατριβή και στα μουσικά project. Πιστέψτε με, η επιστήμη εμπεριέχει τέχνη και η τέχνη εμπεριέχει επιστήμη. Δηλαδή και στα δύο είναι καλό να έχεις φαντασία και ευρηματικότητα, πρακτικότητα, πειθαρχία και προγραμματισμό. Και οι δυο βασικοί πυλώνες, η γνώση και η δημιουργία, είναι αντίστοιχα απόρροια μελέτης, δουλειάς και αγάπης, ειλικρίνειας. Όσον αφορά τη μουσική, προσωπικά γοητεύομαι και αισθάνομαι πληρότητα στο να ψάχνω την αρμονική, μελωδική και στιχουργική ιστορία πίσω από κάθε σύνθεση και να προσπαθώ να την αποκωδικοποιήσω. Ο καθένας ψάχνει με κάποιον τρόπο την έμπνευση και το δικό του παραμύθι για να ανθίσει μέσα σε αυτό, και αυτό σίγουρα χρειάζεται αφοσίωση. Θεωρώ ότι δε φτάνει να έχεις μια καλή φωνή, ένα ταλέντο και απλώς να βγαίνεις και να τραγουδάς με την παρέα σου, έτσι δεν είναι;

TM_Toubanaki8

Παλιά έφτανε για κάποιους μουσικούς και τραγουδιστές…
Θεωρώ ότι μουσικοί και τραγουδιστές με σημαντική πορεία και κόπιασαν και εργάστηκαν σκληρά, καλλιεργώντας ο καθένας με τον δικό του τρόπο το ταλέντο του. Επίσης, η παρέα, το τακίμιασμα μεταξύ των μελών ενός σχήματος, αποτελεί εύφορο έδαφος για δημιουργία. Είναι τύχη και κατάκτηση να μιλάς την ίδια γλώσσα και να έχεις ίδιο μουσικό κώδικα με τους συνεργάτες σου. Είναι σημαντικός παράγοντας, αλλά δε φτάνει μόνο αυτός για να ταξιδέψεις μέσα στη μουσική. Δεν πρέπει να επαναπαυθείς στην καλή παρέα και στο ταλέντο σου, γιατί αυτό κρύβει μέσα μικρές παγίδες και έχει και limit.

Κρίνοντας από τη διδακτορική σας διατριβή στη μοριακή βιολογία, τον όγκο των μουσικών σας σπουδών, αλλά και την ποιότητα του δίσκου, πέρα από το καταπληκτικό artwork και το mastering στη Νέα Υόρκη, να συμπεράνουμε ότι είστε ένας άνθρωπος που θέλει να τελειώνει ό,τι αρχίζει;
Να βρίσκω τις συνέχειες…

TM_Toubanaki10Πώς αφήσατε τόσες σπουδές και πήγατε στο τραγούδι;
Μη με «λαβώνεις» έτσι! Δεν τις άφησα! Ολοκλήρωσα το διδακτορικό μου με άριστα, πήρα βραβείο για την έρευνα μου, έκανα δημοσιεύσεις και κάποιες ομιλίες. Παράλληλα είχα ξεκινήσει τις μουσικές μου σπουδές (έπαθα και μια και δυο υπερκοπώσεις) τον καιρό εκείνο… Οπότε δεν άφησα τις σπουδές, απλώς άλλαξα το αντικείμενο έρευνας… δίνοντας δικαίωμα στις μελωδίες και στις καψούρες τις καλλιτεχνικές.

Στη ζωή, ε;
Και η έρευνα στον τομέα της βιολογίας ζωή ήτανε. Εκεί να δεις ζωή! Ήσουν στο εργαστήριο και δεν ήξερες τι θα αντιμετωπίσεις το επόμενο δευτερόλεπτο, γιατί και στον μικρόκοσμο έχεις να κάνεις με ζωντανούς οργανισμούς. Αλλά δεν μπόρεσα να κάνω μουσική και βιολογία παράλληλα. Είναι αντικείμενα που δεν μπορείς να ασχοληθείς χλιαρά, αλλά πρέπει να τα υπηρετήσεις με πάθος.

Πού συναντιέται η Αγγελική της συνέπειας που απαιτεί ένα διδακτορικό και η Αγγελική της ελευθερίας ενός μουσικού ταξιδευτή; Πού βρίσκονται οι παράλληλοι;
Και στον επιστημονικό τομέα και στην έρευνα το μυαλό σου πρέπει να είναι πολύ «ανοιχτό», ελεύθερο, για να μπορείς να έχεις συνδυαστική σκέψη και ευρηματικότητα. Στο εργαστήριο οι κινήσεις σου να είναι «καλλιτεχνικές» και ακριβείς. Και επικοινωνιακός πρέπει να είσαι… εγώ μίλαγα πολύ με τα τζελάκια μου (γέλια). Έχεις ενέργεια, ηλεκτρισμό, θετική εκπνοή και αυτό το αντιλαμβάνεται κάθε ζωντανός οργανισμός.

Δηλαδή όση καλλιτεχνία χρειάζεται για ένα μουσικό πείραμα, χρειάζεται και για ένα επιστημονικό;
Ακριβώς! Και άλλο τόσο συνέπεια και σοβαρότητα χρειάζεται σε ένα καλλιτεχνικό πείραμα. Σε αυτό το επίπεδο κινείται και το πρόσφατο experimental ντουέτο drums-φωνή, με τον ντράμερ Ηλία Δουμάνη, συνδυάζοντας ηλεκτρονικό ήχο (loops, harmonizer και ηλεκτρονικά τύμπανα) με φυσικά όργανα, διασκευάζοντας bebop, modal και hardbop jazz. Είναι ένα ερευνητικό και εξερευνητικό project γιατί το jazz αρμονικό περιβάλλον είναι πιο περίπλοκο σε σχέση με άλλες μουσικές κι αυτό πρέπει να εναρμονιστεί και ενορχηστρωθεί για δύο μονοφωνικά όργανα. Είναι για μένα πρόκληση με μεγάλο βαθμό δυσκολίας.

TM_Toubanaki6
Αλλά και τα υπόλοιπα project τα κάνω με διάθεση να δοκιμάζω και να πειραματίζομαι. Με την ηλεκτρική αρπίστρια, Μαρία-Χριστίνα Χάρπερ, συναντηθήκαμε πριν 2 χρόνια στο φεστιβάλ Ζήρειας και επικοινωνήσαμε αμέσως με διάθεση να χρησιμοποιήσουμε τα όργανά μας ανατρεπτικά. Υπάρχουν κάποιες συνεργασίες που κυλούν έτσι μαγικά κι είσαι ευτυχισμένος. Άλλο ένα υπέροχο project είναι με τους δεξιοτέχνες jazz μουσικούς, τον κιθαρίστα Γρηγόρη Ντάνη και τον μπασίστα Κώστα Κωνσταντίνου, που το interplay και ο αυθορμητισμός είναι μοναδικός. Αλλά εξίσου πρόκληση και τεράστια χαρά αποτελεί η συνεργασία μου με τους Sam Roma, εννέα Τσιγγάνους μουσικούς και παίζουν δικές τους παραδοσιακές μουσικές.
Οι παραπάνω μουσικές είναι διαφορετικές μεταξύ τους κι έχουν διαφορετική προσέγγιση και μουσική συμπεριφορά και με το καθένα από αυτά δοκιμάζομαι, εξελίσσομαι και βγαίνω από τον μικρόκοσμό μου.

Και πώς ισορροπείτε ανάμεσα σε τόσα διαφορετικά project;
Μάλλον επειδή είναι τόσο διαφορετικά, δεν υπάρχει μονοτονία και αυτό με ισορροπεί.

TM_Toubanaki1
Τα παραδοσιακά τσιγγάνικα τραγούδια δεν έχουν χάσει την παλιά αυθεντικότητά τους;
Μα, δεν υπάρχουν πιο αυθεντικοί μουσικοί απ’ τους Τσιγγάνους. Αυθεντικό είναι το αληθινό, είναι αυτό που αφορά την ψυχή σου. Οι Ρομ υποστηρίζουν τη χαρά τους μέσα από τη μουσική. Εάν κάτι δεν τους αρέσει, απλώς δεν το παίζουν. Και ποιος είναι σε θέση να ορίσει και να περιορίσει την παράδοση; Γιατί να είναι μουσειακό και τουριστικό είδος; Με σύγχρονο παραδοσιακό τρόπο παίζουν τις μουσικές που τους αφορούν και συνδέονται άμεσα με την καθημερινότητά τους και τα βιώματά τους. Τι πιο ειλικρινές;
Εάν απεγκλωβιστούμε λιγάκι από τις ταμπέλες και τα σύμβολα και αφήσουμε την καρδιά μας ελεύθερη, ίσως επικοινωνήσουμε καλύτερα. Είναι αυτό που λέγαμε και πριν, να βγούμε από τον μικρόκοσμό μας, μερικές φορές είναι πάρα πολύ απλό.

TM_Toubanaki4Γιατί δεν το πετυχαίνουμε;
Κατά το πλείστον νομίζω ότι δεν το πετυχαίνουμε. Δε μας μένει χρόνος. Έχουμε θέσει τους εαυτούς μας σε έναν στίβο επιβίωσης και δεν έχουμε και πολύ χρόνο για τους συγκεκριμένους προβληματισμούς και απλώς ακολουθούμε τους ασφαλείς δρόμους.

Ο Σωκράτης έλεγε ότι ο δάσκαλος είναι υπεύθυνος για να παίρνει τη γνώση ο μαθητής. Να του δείξει τον τρόπο να μαθαίνει κάτι νέο, ώστε κάποια στιγμή να είναι σε θέση να περπατήσει και μόνος του χωρίς την ανάγκη του δασκάλου. Δεν είναι δύσκολο αυτό για έναν δάσκαλο μουσικής;
Είναι πρόκληση… Προσωπικός στόχος είναι να δομηθεί μια σχέση εμπιστοσύνης με τους μαθητές μου και όχι εξάρτησης. Προσπαθώ με συνεργασία να ανακαλύπτουμε μαζί τον προσωπικό ήχο του καθενός και τον τρόπο δουλειάς και μελέτης που του ταιριάζει. Με ενδιαφέρει να αποκτήσει διαφορετικά κεντρίσματα, να μάθει τη «γλώσσα» και να επικοινωνήσει, αναπτύσσοντας τη δική του άποψη.

Νιώθετε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει χάσει την επαφή με το συναίσθημά του και με το άχρονο του ανθρώπου;
Νιώθω ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει χάσει και υποτιμήσει την αξία της «παύσης». Δεν του μένει χρόνος να αφομοιώσει, αλλά ο ίδιος αφομοιώνεται μέσα σε καταιγισμό πληροφορίας. Γεγονός που τον οδηγεί σε άμορφες και χαοτικές συναισθηματικές φορτίσεις. Βεβαίως, την ίδια στιγμή που βλέπω ότι υπάρχει μια ψυχρότητα κι ένας ρομποτισμός, μπορεί να συναντήσω έναν άνθρωπο που να είναι πραγματικά μερακλής και οραματιστής. Και μάλλον τελευταία ανταμώνω με αρκετούς τέτοιους ανθρώπους…

TM_Toubanaki3
Τι σημαίνει για εσάς μία ζωντανή εμφάνιση;
Βιωματική διαδικασία και επικοινωνία. Το πατάρι είναι ένταση, πάθος, ελευθερία και συγκέντρωση. Είναι η στιγμή που καλείσαι να συνδεθείς με τον εαυτό σου, με τους συνεργάτες σου, με τους ακροατές με ειλικρίνεια. Είναι διαδικασία μέθεξης.

Είναι τελετουργικό δηλαδή;
Εντελώς. Οι μουσικοί είμαστε αγωγοί της μουσικής. Ανήκουμε σε αυτή, δε μας ανήκει. Η προσέγγισή μας πρέπει να είναι ανθρωποκεντρική και όχι προσωποκεντρική. Αν παγιδευτούμε στους εαυτούς μας και δε λειτουργήσουμε δοτικά και ομαδικά χωρίς να χάνουμε τη μοναδικότητά μας φυσικά, νομίζω ότι θα καταλήξουμε δυστυχείς. Και είναι κρίμα να χάσουμε την ευκαιρία να βιώσουμε τη μεγαλοσύνη της μουσικής.

TM_Toubanaki7

Συνέντευξη: Β. Αναγνωστοπούλου/Σ. Κοζανίδου, Φωτογραφίες: Μ. Σαρρή

Submit a Comment